Moneta 10 zł 100. rocznica podpisania Dekretu o archiwach państwowych

Moneta 10 zł 100. rocznica podpisania Dekretu o archiwach państwowych

Moneta została wyemitowana, aby upamiętnić  100 rocznicę podpisania Dekretu o archiwach państwowych.

W dniu 7 lutego 1919 r. Naczelnik Państwa Józef Piłsudski podpisał Dekret o organizacji archiwów państwowych i opiece nad archiwaliami. Dokument ten stanowił podstawę prawną utworzenia i funkcjonowania archiwów w odrodzonej Rzeczypospolitej. Zastąpił on Reskrypt Rady Regencyjnej w tej sprawie, wydany 31 lipca 1918 r. Dekret zawiera dziesięć rozdziałów poświęconych organizacji i zadaniom budowanej od podstaw sieci archiwów państwowych. Tworzono je w okresie bardzo trudnym dla młodego państwa, bez odpowiedniej infrastruktury technicznej i zaplecza niezbędnego do ich sprawnego działania. Przyjęty wówczas scentralizowany model kierowania był jedyną gwarancją rozwoju sieci archiwów i realizowanych przez nie zadań. Archiwa państwowe za pośrednictwem ich organu nadrzędnego, którym był Wydział Archiwów Państwowych, zostały podporządkowane Ministerstwu Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Do zadań WAP oraz samych archiwów państwowych należało m.in.: gromadzenie i przechowywanie zabytków rękopiśmiennych dotyczących kultury i dziejów Polski, opieka techniczna i naukowa nad zbiorami archiwalnymi, ratowanie oraz zabezpieczanie zabytków archiwalnych przed zniszczeniem, a także rewindykacja znajdujących się poza granicami kraju archiwaliów stanowiących własność państwa polskiego.

Na awersie monety widnieją regały kompaktowe służące do przechowywania archiwaliów oraz mikrodruk z powtarzającym się napisem ARCHIWA PAŃSTWOWE, symbolizujące zapis na nośniku cyfrowym.

Na rewersie umieszczono w otoku napis 100. ROCZNICA PODPISANIA DEKRETU O ARCHIWACH PAŃSTWOWYCH. Centralną część monety wypełnia wizerunek drzewa, którego prawa część ma charakter tradycyjny, a lewa nawiązuje do świata technologii cyfrowej. Z jednej strony symbolizuje ono trwałość tradycji, osadzenie w przeszłości zapisanej w archiwaliach. Z drugiej strony stanowi odniesienie do przyszłości, do cyfryzacji zasobów. Trzydzieści trzy liście (tradycyjne i „cyfrowe”) symbolizują współczesną sieć archiwów państwowych, a centralnie umieszczony liść w koronie drzewa – Naczelną Dyrekcję Archiwów Państwowych.

Zobacz również wszystkie wyemitowane w 2019 roku monety o nominale 10 zł.
Zobacz wszystkie monety wyemitowane w 2019 roku.